AÑANAKO GESALTZAKO HARRESIAREN ETA SAN KRISTOBAL INGURUAREN BALIO JARTZEA
KOKAPENA
Añana, Araba.
DATA
2025
LANKIDETZA TALDEA
Jose Luis Solaun, Agustín Azkarate, Miren Fernández de Gorostiza, Ander de la Fuente, Askoa Ibisate, Amaia Mesanza, Luis Miguel Martínez Orbange Ormaetxea, Ana Saenz de Olazagutia, Iban Sánchez
JARDUERA
Azterlan eta ekimen hauek Añanako gesaltzako hirigune historikoan oinarritu da, bereziki antzinako harresiaren barrualdean kokatutako eremuan. Harresia Paisaia Kulturalaren Monumentu Multzo gisa babestuta dago,eta Plan Zuzendariak proposamen berriak errealitate arkeologiko eta topografiko zehatza islatzen duten trazadura planteatzen du.
Harresiak bere jatorrizko funtzio defentsiboa galdu zuenean, hiri‑hazkundeak bere espazioa hartu zuen pixkanaka. Etxebizitza berrien eraikuntzak eta kale estuen garapenak hainbat tarte eraitsi edo ezkutatu zituen, eta egitura ia osorik desagerrarazi zen hegoaldeko aldean. Gaur egun, iparraldeko aztarna bakanek soilik adierazten dute harresiaren existentzia, eta hiri‑ehun trinkoak zaildu egiten du haren irakurketa jarraitua. Irudi horrek, gainera, sentsazioa sortzen du zenbait eremutan inoiz ez zela harresirik egon, eta horrek desitxuratu egiten du Salinasen egitura historikoa ulertzea.
Plan Zuzendariren eta interbentzio arkitektonikoen helburu nagusia harresiaren ikuspegi bateratua berreskuratzea eta egungo hiri‑egituran modu egokian txertatzea da. Ez da tramu galduak berreraikitzea bilatzen, baizik eta haien presentzia berriz agerian jartzea baliabide paisajistiko, interpretatibo eta urbanistikoen bidez. Horrela, bisitariek eta bizilagunek haren ibilbidea eta hiribilduaren konfigurazioan izan zuen garrantzia ulertu ahal izango dute.
Esku‑hartzeak ondare‑elementu hau aukera estrategiko gisa ulertzen du: ez soilik balio historikoa duen aztarna gisa, baizik eta hiri‑espazioa antolatzeko ardatz berritzat. Harresiaren trazadurak ibilbideak, atseden‑guneak eta begiratokiak sortzeko potentziala du, eta horrek kulturaren, paisaiaren eta ingurumenaren arteko lotura sendotzen du. Ondorioz, harresia ez da museoko pieza isolatu gisa planteatzen, baizik eta Añanako eguneroko bizitzan integratutako espazio aktibo gisa, komunitatearen identitatea indartzen duen elementu gisa.



