ERDIKOETXE
KOKALEKUA
Busturia, Urdaibaiko Biosfera Erreserba
DATA
2020
LAN TALDEA
Tao Lighting Studio
ESKU-HARTZEA
Erdikoetxe baserria XVIII. ko mendeko Bizkaiko tipologiako baserri bifamiliarraren adibidea da. Kareharrizko harlangaitzez eta egurrezko egituraz eraikia, bere jatorrizko konfigurazioak nekazaritza‑ekoizpenerako bokazio argia erakusten du. Bere ezaugarri bereizgarrien artean nabarmentzekoa da su‑horma, baserriaren hego‑ekialdeko erdian kokatutako bizitegi‑eremua eta atzeko aldeko ukuilu‑eta pajar‑eremuak banatzen dituena. Mendeetan zehar, eraikinak hainbat eraldaketa jasan ditu: bi etxebizitzatan zatitzea eta XX. mendeko esku‑hartze eraikitzaileak, bere irakurketa historikoa konplexuago bihurtuz.
Proposamen arkitektonikoak baserriaren ekialdeko etxebizitzan jarduten du, hiru solairuetan zehar. Beheko solairuan etxebizitza irisgarri bat antolatzen da, eta goiko solairuetan bolumenen jokoak sortzen dira, hutsune eta betetasunen arteko harremanarekin espazio‑aberastasuna eta sekzioetan dinamismoa lortuz. Arkitekturaren helburua da, aldi berean, eraikinaren errendimendu termikoa hobetzea eta baserriaren memoria materiala kontatzea: harlangaitzak, egurrezko egiturak eta mortero‑luzituren aztarnak espazioaren narrazio aktibo bihurtzen dira.
Esku‑hartzeak materialtasun historikoa berreskuratzen du —egurra, kare‑morteroak, harlangaitza— baina errendimendu handiko sistema berriekin uztartzen du, gaur egungo erosotasun‑ eta eraginkortasun‑estandarrei erantzuteko. Ingurumen‑aztarna txikiko eta higroskopikotasun handiko materialak erabiltzeak, eta soluzio hermikoekin jokatzeak ere, barne‑ingurune osasuntsu eta kontrolatu bat bermatzen dute. Horrela, baserriaren izaera eta memoria galdu gabe, espazio eroso eta energetikoki eraginkorrak sortzen dira.
Emaitza baserri etxebizitza garaikide bat da, bere iraganarekin koherentea eta bere materialtasunaren bidez istorioa kontatzen jarraitzen duena; familia‑bizitza gaur egungo erosotasun‑ eta jasangarritasun‑mailara egokitzen duen baserri zahar baten berrinterpretazio arduratsua.
