JASANGARRITASUNA ETA EROSOTASUNA | ONDAREA ETA PAISAIA | IKERKETA ETA BERRIKUNTZA
KOKAPENA
Barrundia, Garaioko parkea, Araba.
DATA
2026
LANKIDETZA TALDEA
OSO kolektiboa, CEI ingenieros, Tao Lighting Studio, Isostatika,
JARDUERA
Garaiko baserria birgaitzeak eraikina Zadorrako Urtegien eta Natura 2000 Sarearen Interpretazio Zentro bihurtzen du. Proiektuak ondarearen kontserbazioa, hobekuntza funtzionala eta autosufizientzia energetikoa uztartzen ditu, espazio historiko hau erabilera publikorako berraktibatuz.
Proposamenak egokitze natural bat bilatzen du: baliozko elementuak kontserbatzen dira eta jatorrizko materialtasunari eusten dioten sistemak sartzen dira, aurrerapen teknologikoekin batera. Baserriaren eta eranskinaren bolumetria errespetatzen da; bien arteko pitzadura eguzki-kontrola duen beirazko azal batekin konpontzen da, sarbidea artikulatu eta tradizioarekin elkarrizketan ari dena. Aurreko aldeak museografia hartzen du zaharberritze zientifikoaren bidez. Atzeko aldean, egitura-beherakada handiagoan, hormigoizko oihal batek plano horizontal berriak eta gune bertikala antolatzen ditu, bolumen historikoan integratuz.
Zaharberritze zientifikoa elementuz elementu egindako irakurketa zehatz batean oinarritzen da, HBIM metodologiaren eta View Arkitekturak garatutako BIMondare tresnaren bidez; horri esker, osagai bakoitzaren ondare-balioa eta eraikuntza-egoera erreala zehaztasunez identifikatzen da. Ikuspegi zorrotz honek ziurtatzen du arkitektura-erabakiek baserriaren benetakotasuna eta lurraldearen memoria egungo bisitariari transmititzeko duen berezko gaitasuna errespetatzea.
Eraikinak, sare elektrikorako konexiorako biderik ez duenez, modu erabat autosufizientean funtzionatu behar du bere bizitza publiko berrian. Baldintza horrek lehen mailako erronka teknikoa dakar, batez ere zaharberritze zientifikoko irizpide zorrotzekin konbinatzean. Estrategia energetikoa, lehenik eta behin, eskaera minimizatzean zentratu da: baserriaren portaera bioklimatikoa sakon aztertu da, antolaketa funtzionala irizpide higrotermikoen arabera optimizatu da eta inguratzaile termikoa nabarmen hobetu da, airearekiko estankotasun-mailarekin batera. Oinarri sendo horren gainean, sistema aktiboak eraginkortasun handiko bero-berreskurapenaren, bonba geotermikoen eta proiektuan integratutako gaitasun handiko instalazio fotovoltaiko baten bidez konpontzen dira.
Azken emaitza bere historia kontatzen duen eraikin bat da —liburu eraiki bat balitz bezala— eta, aldi berean, jasangarritasunaren, eraginkortasun energetikoaren eta landa-ondareari balioa ematearen eredu aurreratu bat azaltzen duena. Esku-hartze honek erakusten du egitura historikoei erosotasun- eta teknologia-mailarik altuenak ematea posible dela, haien esentzia edo jatorrizko arkitektura-nortasuna sakrifikatu gabe.
